Po zakupie konia jedną z pierwszych czynności, jaką powinniśmy wykonać, jest zadbanie o piękny uśmiech naszego rumaka. O stanie uzębienia będzie się wiedziało więcej już z raportu przedstawionego podczas badania weterynaryjnego przed zakupem konia, ale warto sprowadzić końskiego dentystę, aby fachowym okiem przejrzał całe końskie uzębienie.

Stan końskich zębów odgrywa niezmiernie istotną rolę w ogólnym stanie zdrowia konia. Dlatego też dobrze jest zapobiegać potencjalnym problemom z końskim uzębieniem poprzez regularne korygowanie powstających ostrych krawędzi zębów. Ponieważ żuchwa koni jest zdecydowanie węższa niż końska szczęka, podczas żucia pokarmu z czasem dochodzi do zaostrzania się wewnętrznej, czyli językowej, powierzchni zębów łuku dolnego oraz zewnętrznej, czyli policzkowej, powierzchni zębów łuku górnego. Mówiąc obrazowo, zęby na szczęce dolnej ścierają się bardziej od środka, a na szczęce górnej bardziej od zewnątrz. W wyniku tego procesu powstają ostre krawędzie, które powodują bolesne zranienia błony śluzowej jamy ustnej, co następnie skutkuje niechęcią do pobierania pokarmu, a u koni wierzchowych, problemami z przyjmowaniem wędzidła i pracą na wędzidle.

Współcześnie konie otrzymują wstępnie, mechanicznie rozdrobnione karmy (owies gnieciony, sieczki). Przez takie rozdrobnienie pokarmu konie ograniczają ruchy żuchwy, przez co nierównomiernie ścierają zęby. Regularne, coroczne tarnikowanie zębów u koni pozbawionych wad zgryzu pozwala na uniknięcie problemów, wynikających z opisanych powyżej procesów.

Samo tarnikowanie to procedura prosta, a szlifowanie powierzchni zębów nie jest dla konia bolesne, ponieważ części zębów wystające ponad dziąsła nie zawierają w sobie miazgi, czyli elementu unerwionego. Może jednak to wyglądać przerażająco ze względu na środki farmakologiczne i rozwieracze do paszczy.

Procedura tarnikowania zębów nie jest skomplikowana. Pierwszym krokiem jest podanie koniowi sedacji, czyli farmakologicznego środka na uspokojenie. Sedacja jest konieczna ze względu na bezpieczeństwo weterynarza i samego konia. Gdy koń zareaguje już na podane środki, weterynarz przystępuje do założenia koniowi rozwieracza na paszczę, który po otwarciu umożliwi mu dokładne zbadanie jamy ustnej zwierzęcia oraz zapewni dostęp dla narzędzi. Kolejnym etapem tarnikowania jest dokładne wypłukanie resztek jedzenia, a następnie oględziny i badanie. Po wykonaniu badania weterynarz przystępuje do korekcji zębów. Może to zrobić przy użyciu najpopularniejszego obecnie tarnika elektrycznego. Po zakończonej korekcji weterynarz ponownie wypłucze jamę ustną z opiłków zębów i zdejmie rozwieracz oraz przekaże zalecenia.

Koń po zabiegu, aż dojdzie do siebie po sedacji, powinien pozostać uwiązany. Nie powinien też przez pewien czas pobierać ani paszy treściwej, ani paszy objętościowej, gdyż może się poranić podczas gryzienia. Konkretne zalecenia przekaże jednak weterynarz-dentysta podczas wizyty.

Kolejną kwestią, związaną z końskim uzębieniem są zęby wilcze, zwane często „wilczakami”. Zęby wilcze są szczątkową, pierwszą parą zębów przedtrzonowych u koni. Nie występują jednak u wszystkich koni. Najczęściej znajdujemy je na szczęce, sporadycznie na żuchwie. Zęby wilcze należy usuwać u koni możliwie najwcześniej, gdyż u młodych koni stosunkowo luźno tkwią w zębodołach, a wiązadło nie jest zmineralizowane. Niestety zdarzają się też kilkunastoletnie konie, które nadal pracują z zębami wilczymi. Sprawdź więc, czy Twój koń nie posiada takich zębów, a jeśli ma, to usuń je jak najszybciej. Zdarza się też, że zęby wilcze nie wykiełkują i tkwią w dziąśle, co sprawia ból koniowi podczas pracy na wędzidle. Należy więc sprawdzić, czy przypadkiem koń nie ma wilczaków, które nie przebiły się.

Usuwanie wilczych zębów nie jest skomplikowanym zabiegiem, lecz po tym zabiegu koń wymaga pielęgnacji przez kilka lub kilkanaście dni (przepłukiwanie środkami przeciwbakteryjnymi) oraz wyklucza to konia na dwa tygodnie z pracy na wędzidle. Jednak po usunięciu wilczych zębów koń odwdzięczy się lepszym kontaktem.

Kontrolne wizyty dentysty, jeśli nie ma żadnych wad zębów czy też chorób jamy ustnej, powinny odbywać się co roku. Jeśli koń jest chowany w sposób naturalny, czyli większą część dnia spędza na pastwisku, pobierając pokarm objętościowy i ograniczony ma pokarm treściwy, wtedy wizyty lekarza dentysty mogą odbywać się rzadziej, ale każdorazowo trzeba mieć na uwadze specyfikę zębów konkretnego konia.

4.2. Pierwsze dni jeźdźca z nowym koniem.

4.3. Zadbaj o zdrowie swojego nowego konia.

4.3.1. Bez kopyt nie ma konia
4.3.2. Zadbaj o zęby konia
4.3.3. Odrobaczanie, szczepienie i badania krwi
4.3.4. Właściwe dopasowanie siodła

4.4. Prawne aspekty zakupu i posiadania konia.