Czasem, podczas jazdy konnej zapominamy o istotnym aspekcie, związanym z jeździectwem, a mianowicie o odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez zwierzę. Wypadki zdarzają się i każdy z nas to wie. W tym podrozdziale chcielibyśmy się więc skupić na odpowiedzialności cywilnej posiadacza konia w świetle zapisów artykułu 432 oraz 415 kodeksu cywilnego, których to artykułów brzmienie jest następujące: art. 431 § 1. Kto zwierzę chowa albo się nim posługuje, zobowiązany jest do naprawienia wyrządzonej przez nie szkody, niezależnie od tego, czy było pod jego nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło, chyba że ani on, ani osoba, za którą ponosi odpowiedzialność, nie ponoszą winy. Art. 431 § 2. Chociażby osoba, która zwierzę chowa lub się nim posługuje, nie była odpowiedzialna według przepisów paragrafu poprzedzającego, poszkodowany może od niej żądać całkowitego lub częściowego naprawienia szkody, jeżeli z okoliczności, a zwłaszcza z porównania stanu majątkowego poszkodowanego i tej osoby, wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego. Art. 415. Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

Powinniśmy mieć na uwadze przede wszystkim bezpieczne obchodzenie się z koniem. Jednak powinniśmy pamiętać też o aspektach prawnych, związanych z jeździectwem i w tym zakresie postaramy się przybliżyć zagadnienia prawne, związane z odpowiedzialnością cywilną posiadacza konia.

Kim w świetle powyższych przepisów jest osoba chowająca zwierzę lub się nim posługująca? W doktrynie prawa i w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że chowem zwierzęcia jest dostarczanie mu przez dłuższy czas opieki, schronienia, pożywienia, pomocy medycznej i tak dalej. Nie oznacza to, że osobą odpowiedzialną za chów koni (i wyrządzoną szkodę) musi być właściciel konia. W wypadku chowu koni będzie to przede wszystkim właściciel stajni, której powierzyliśmy opiekę nad naszym koniem. Kolejną kategorią osoby odpowiedzialnej jest osoba posługująca się koniem w związku z realizacją celu. Będzie to więc także tak zwany „krótkotrwały posiadacz”, czyli każdorazowo osoba dosiadająca konia lub sprawująca nad nim bezpośrednią pieczę z ziemi. Może to być jeździec, osoba prowadząca w ręku konia na padok, luzak samodzielnie czyszczący zwierzę. W tym miejscu dochodzimy też do następnej przesłanki odpowiedzialności, czyli winy. Tak jak w wypadku odpowiedzialności na zasadach art. 415 KC, tak też w przypadku odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez zwierzę, w myśl art. 431 KC istotne dla tej odpowiedzialności będzie istnienie winy. W wypadku art. 431 KC będzie mówić o winie w nadzorze po stronie osoby chowającej lub posługującej się koniem. Tym samym osoba ta będzie odpowiadała niezależnie, czy koń znajdował się pod jej nadzorem, czy też uciekł, chyba że nie ponosi winy w nadzorze. Podstawową różnicą pomiędzy odpowiedzialnością na zasadach ogólnych wynikającą z art. 415 KC a odpowiedzialnością za konia, wynikającą z art. 431 KC jest ciężar dowodu, czyli kto powinien udowodnić winę. W przypadku art. 415 KC winę musi udowodnić osoba poszkodowana. W wypadku odpowiedzialności za konia prawo wprowadza tak zwane domniemanie winy osób chowających lub posługujących się zwierzęciem. Już w samym tym artykule zapisano osoby odpowiedzialne. Oznacza to tyle, że to posiadacz konia będzie musiał udowodnić brak swojej winy. Tym samym sytuacja posiadacza konia jest trudna w wypadku obrony przed roszczeniami odszkodowawczymi, ponieważ to on musi wykazać, że dochował należytej ostrożności. Ponadto czasami mimo braku winy po stronie posiadacza konia będzie on zmuszony do poniesienia odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez swojego rumaka. W art. 431 § 2 KC istnieje zapis, który mówi, że osoba poszkodowana, nawet w braku winy po stronie posiadacza zwierzęcia, może domagać się naprawienia szkody, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego.

4.3. Zadbaj o zdrowie swojego nowego konia.

4.4. Prawne aspekty zakupu i posiadania konia.

4.4.1. Odpowiedzialność właściciela za koni
4.4.2. Ubezpieczenie
4.4.3. Umowy pensjonatowe, dzierżawy, treningu i inne
4.4.4. Obowiązki kupującego związane ze zmianą danych w PZHK
4.4.5. Odpowiedzialność sprzedającego z tytułu rękojmi
4.4.6. Podatek od czynności cywilnoprawnych

Słowo od autora na zakończenie.